Thứ Sáu, 29 tháng 4, 2022

KIM SỬ Ô CỔ LUẬN TRƯỜNG THỌ TRUYỆN CHÚ DỊCH (QUYỀN 103) (金史烏古論長壽傳注譯(卷103)注譯)

Kim Sử quyển 103: Ô Cỏ Luận Trường Thọ truyện (烏古論長壽卷103)

烏古論長壽,臨洮府第五將突門族人也。本姓包氏,襲父永本族都管。泰和伐宋,充緋翮翅軍千戶,取褷川寨及祐州、宕昌、辛城子,以功進官二階。貞祐初,夏人攻會州,統軍使署征行萬戶,升副統,與夏人戰於窄土峽,先登陷陣,賞銀五十兩。戰東關堡,以功署都統,兼充安定、定西、保川、西寧軍馬都彈壓。詔錄前後功,遙授同知隴州防禦事,世襲本族都巡檢。三年,賜今姓。攻蘭州程陳僧,為先鋒都統。夏人圍監洮,扼渭源堡,內外不通。統軍司募人偵候臨洮消息,長壽應募,馘二人,擒一人,問得臨洮及夏兵事勢。以勞遷宣武將軍,遙授通遠軍節度副使。招降諸蕃族及熟羊寨秦州逋亡者。複遷懷遠大將軍,升提控。興定元年,夏人大入隴西,長壽拒戰,遷平涼府治中,兼節度副使,充宣差鞏州規措官。頃之,遙授同知鳳翔府事,兼同知通遠軍節度事,提控如故。

Ô Cổ Luận Trường Thọ, người tộc Thổ Môn đệ ngũ tướng ở Phủ Lâm Thao. Họ gốc là Bao, tập ấm chức Đô Quản trong bộ tộc từ cha là Ô Cổ Vĩnh. Niên hiệu Thái Hòa (5 tháng 2 năm 1201~ 6 tháng 2 năm 1209) phạt Tống, được sung vào làm Phi Cách Xí Quân Thiên Hộ, đánh lấy trại Si Xuyên và Hựu Châu, Đãng Xương và Tân Thành Tử, vì có công nên thăng quan hai cấp. Đầu niên hiệu Trinh Hựu (16 tháng 9 năm 1213), người Hạ công Hội Châu, quan Đô Quân Sứ an bài cho Trường Thọ làm Chinh Hành Vạn Hộ, thăng chức Phó Thống, cùng người Tây Hạ chiến ở Trách Thổ Hiệp, đi đầu hãm trận, thượng năm mươi lượng bạc. Đánh nhau ở đồn Đông Quan Bảo, vì có công thăng làm Đô Thống, kiêm chức An Định, Định Tây, Bảo Xuyên, Tây Ninh Quân Mã Đô Đàn Áp. Chiếu cho ghi chép công lao trước sau, nhận từ xa chức Đồng Tri Lĩnh Châu Phòng Vệ Sự, thế tập chức Tuần Kiểm trong bộ tộc. Năm thứ ba (1 tháng 2 năm 1215 đến 20 tháng 1 năm 1216), tặng quốc tính. Công Lan Trình Trần Tăng ở Lan Châu, làm Tiên Phong Đô Thống. Người Tây Hạ vây Giám Thao, chẹn đồn Vị Nguyên Bảo, trong ngoài không thông nhau được. Đô Quân Tư mộ người trinh sát tin tức ở Lâm Thao, Trường Thọ ứng mộ, giết hai người, bắt một người, nghe được tình hình ở Giám Thao và tình thế của quân Tây Hạ. Vì có công nên dời làm Tuyên Võ Tướng Quân, thụ nhận từ xa chức Thông Viễn Quân Tiết Độ Phó Sứ.Trường Thọ chiêu hàng chư phiên tộc cùng người tỵ nạn từ Thuộc Dương Trại và Tần Châu. Lại dời làm Hoài Viễn Đại Tướng Quân, thăng chức Đề Khống. Hưng Định nguyên niên (2 tháng 10 năm 1217 đến 27 tháng 1 năm 1218), người Hạ vào Lũng Tây với số lượng lớn, Trường Thọ cự chiến, dời làm Bình Phủ Trị Trung, kiêm chức Tiết Độ Phó Sứ, sung làm Tuyên Sai Củng Châu Quy Thố Quan. Không lâu sau, lại nhận chức từ xa chức Đồng Tri Phụng Tường Phủ Sự, kiêm Đồng Tri Thông Viễn Quân Tiết Độ Sứ và Đề Khống như đã nhận chức từ trước. 

興定二年,遷同知臨洮府事。與提控洮州刺史納蘭記僧分兵伐宋。長壽由鹽川鎮進兵,宋人守戍者走保馬頭山,合諸部族兵來拒。長壽擊敗之,複破其援兵四千於荔川寨。即趨宕昌縣。破宋兵二千于八斜穀,拔宕昌縣,進攻西和州,先敗其州兵。明日,木波兵三千與宋兵合,依川為陣,長壽奮擊,宋兵入保城,堅壁不復出,長壽乃還。凡斬馘八千,獲馬二百余、牛羊三萬,器械軍實甚多。納蘭記僧出洮州鐵城堡,屢敗宋人,完軍而還。詔賞鳳翔、秦、鞏伐宋將士,長壽遙授隴安軍節度使,同知通遠軍、提控如故。頃之,長壽升總領都提控,改通遠軍節度使。

Hưng Định năm thứ hai (28 tháng 1 năm 1218 đến 27 tháng 1 năm 1219), dời làm Đồng Tri Lâm Thao Phủ Sự, cùng Đề Khống Thao Châu Thứ Sử Nạp Lan Ký Tằng phân binh phạt Tống. Trường Thọ từ Diêm Xuyên Trấn tiến binh, người Tống phòng thủ đến đỉnh núi Bảo Mã, hợp quân binh các bộ tộc đến cự chiến. Trường Thọ đánh bại chúng, lại phá viện binh bốn nghìn người ở Lệ Xuyên Trại. Liền tới huyện Đãng Xuyên, phá quân Tống hai nghìn ở Bát Gia Cốc,  lấy huyện Đăng Xuyên, tiến binh công Tây Hòa Châu, đánh bại quân binh Châu ấy trước. Ngày hôm sau, quân của tướng Mộc Ba gồm ba nghìn người hợp với quân Tống, dừa vào sông bày trận, Trường Thọ phấn khích đánh, quân Tống vào thành thủ, tường vững không chịu ra, Trường Thọ bèn quay về. Cả thảy chém tám nghìn thủ cấp, bắt hai trăm con người, ba vạn ngưu và dê, khí giới quân tư rất nhiều. Nạp Lan Ký Tăng từ Thao Châu đồn Thiết Thành Bảo xuất binh, nhiều lần đánh bại người Tống, đem quân toàn vẹn quay về. Chiếu thưởng tướng sỹ phạt Tống ở Phụng Tường, Thái Châu và Củng Châu, Trường Thọ nhận chức từ xa làm Lủng Tây Quân Tiết Độ Sứ, Đồng Tri Thông Viễn Quân, giữ chức Đề Khống như trước. Không lâu au, Trường Thọ thăng chức làm Tổng Lĩnh Đô Đề Khống, đổi làm Thông Viễn Quân Tiết Độ Sứ.

夏人攻定西,是時弟世顯已降夏人,夏人執世顯至定西城下,謂長壽曰:「若不速降,即殺汝弟。」長壽不顧,奮戰。夏兵退,加榮祿大夫,賜金二十五兩、重幣三端。世顯既降,二子公政、重壽當緣坐。宣宗嘉長壽守定西功,釋公政兄弟,有司廩給之。詔長壽曰:「汝久在戎行,盡忠國事。世顯之降,必不得已,汝永念國恩,益思自效。」未幾,夏人複攻會州,行元帥府事石盞合喜發兵救未至,夏人移兵臨洮,長壽伏精兵五千於定西險要間,敗夏兵三萬騎,殺千餘人,獲馬數百。夏人已破西寧,乃犯定西,長壽擊卻之,斬首三百級。既而三萬騎複至,攻城甚急。長壽乘城拒戰,矢石如雨,夏兵死者數千,被創者眾,乃解去。是歲卒。

Người Tây Hạ công Định Tây, lúc này em của Trường Thọ đã hàng người Hạ, người Hạ bắt Thế Hiển đến dưới thành Định Tây, nói với Trường Thọ: "Nếu không nhanh hàng, bọn ta sẽ giết em của ngươi." Trường Thọ không ngoái nhìn, phấn khích đánh. Quân Tây Hạ thoái lui, gia phong cho Trường Thọ làm Vinh Lộc Đại Phu, tặng hai mươi lăm lượng vàng, ba thỏi trọng tệ. Thế Hiển hàng, hai con Ổ Cổ Luận Công Chính và Trọng Thọ đáng lẽ chịu tội. Tuyên Tông vui vì công Trường Thọ thủ Định Tây, thả anh em Công Chính, đem lương thực cho. Chiếu cho Trường Thọ rằng: "Ngươi lo việc binh đã lâu, tận trụng phục sự quốc gia, Thế Hiển hàng, thế tất phải bất đắc dĩ, ngươi hãy vĩnh viễn nhớ lấy quốc ân, hãy thêm suy nghĩ vì quốc mà làm." Không lâu sau, người Hạ lại công Hội CHâu, Hành Nguyên Soái Phủ Thạch Bôn Hợp Hỉ phát binh cứu mà chưa đến, người Tây Hạ dời binh đánh Lâm THao, Trường Thọ cho mai phục năm nghìn quân ở những nơi hiểm yếu ở Định Tây, đánh bại ba vạn kỵ Tây Hạ. Không lâu sau, ba vạn kỵ lại đến, công thành rất gấp. Trường Thọ leo lên thành cự chiến, tên đá như mưa, quân Tây Hạ chết vài nghìn, bị thương nhiều, bèn giải vây bỏ đi. Năm ấy Trường Thọ mất.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

HISTORY OF YUAN: BIOGRAPHY OF URYANGQADAI (CHAPTER 412): A TRANSLATION AND ANNOTATION (宋史孟珙傳注譯(卷412)注譯)

  1.   兀良合台,初事太祖。時憲宗為皇孫,尚幼,以兀良合台世為功臣家,使護育之。憲宗在潛邸,遂分掌宿衞。歲(乙)〔癸〕巳,[5]領兵從定宗征女真國,破萬奴於遼東。繼從諸王拔都征欽察、兀魯思、阿〔速〕、孛烈兒諸部。[6]丙午,又從拔都討孛烈兒乃、捏迷思部,平之。己酉,定宗崩。...